17-01-05

Marc Reynebeau over de geschiedenis en toekomst van ons land

,,België overleeft niet''

 

,,België zal op lange termijn ophouden te bestaan'', besluit journalist-auteur Marc Reynebeau in zijn historische leesboek ,,Een kleine geschiedenis van België''. De staat zoals we die kennen, zal overigens overal verdwijnen. In de plaats komen nieuwe vormen van samenwerking en bestuur die vooral van pragmatische aard zullen zijn.''

 

Waarin verschilt Een kleine geschiedenis van België van andere historische boeken? Marc Reynebeau:

,,Het is - vreemd genoeg - een van de weinige leesboeken die een overzicht geven van de geschiedenis van België van 1830 tot nu. Daarover bestaan wel een reeks handboeken en encyclopedieën maar die zijn niet bedoeld om, zoals Een kleine geschiedenis van België, van voren naar achteren te lezen.''

 

,,Ook drukt het boek een bepaalde visie over België uit, wat veronderstelt dat ik keuzes heb gemaakt en dat het niet volledig is. Het is een geschiedenis, één mogelijke versie van wat had kunnen zijn. Het boek zelf is op relatief korte tijd tot stand gekomen maar de inhoud is het resultaat van twintig jaar lectuur. Er zit dus heel veel materiaal in. Ik heb ook veel geleerd bij het schrijven van het boek.''

 

Zoals?

,,Zeker op politiek en maatschappelijk vlak zijn Belgen altijd zeer flexibel geweest. We hebben altijd wel een manier gevonden om ergens een mouw aan te passen, een consensus te vinden. Grote crisissen zoals de koningskwestie, de arbeidersopstanden van 1886 we hebben ze telkens overleefd.''

 

,,Ik heb geleerd dat compromissen sluiten - waar we zo goed in zijn maar waar soms wat smalend over gedaan wordt - nog niet zo'n slechte zaak is. Het gaat allemaal wat traag en het is niet altijd even doorzichtig maar België is wel een tamelijk verdraagzaam land.''

 

,,Om Herman De Croo te citeren: In België is al veel zever gevloeid maar weinig bloed . Dat is een waarde op zich. Echt hevige conflicten zoals in Duitsland en Nederland hebben wij in onze geschiedenis niet echt gekend.''

 

Omgekeerd patriottisme

 

Je bent kritisch en bijwijlen pessimistisch. Was je liever geen Belg?

,,Ik ben een Belg omdat ik in België geboren ben. Dat is gewoon een gegeven. Ik ben daar niet trots op, zoals ik mij daar evenmin over schaam. Overigens ben ik niet in België maar in Congo geboren. Belgisch Congo weliswaar.''

 

In vergelijking met andere nationaliteiten koesteren weinig Belgen patriottistische gevoelens. Tenzij op uitzonderlijke momenten als de Olympische Spelen of een belangrijke voetbalmatch.

,,Dat is waar. Dat zie je al bij het ontstaan van België. Patriottisme is zeer uitzonderlijk. De enige twee opstoten noteerden we met de twee wereldoorlogen, en dat was telkens van heel korte duur. Neen, wij zijn geen patriotten maar ook dat is sympathiek. Patriottisme of nationalisme is niet echt iets om na te streven.''

 

,,Belgen hebben een soort omgekeerd patriottisme. Zo van, a ch ja, dit is wat we hebben. Er wordt ook veel mee gelachen. Vooral ten opzichte van het koningshuis koesteren Belgen tegenstrijdige gevoelens. Het koningshuis is populair maar er wordt ook veel mee gelachen op café.''

 

,,Van in de negentiende eeuw waren de toenmalige dominante krachten in België anti-staats. De kerk, de liberalen, de Vlaamse beweging Zo was de sociale beweging eind negentiende eeuw zeer sterk tegen Leopold II gekant. Er is nooit zo boosaardig over de koning en het koningshuis geschreven als toen door de socialisten. Ze noemden Leopold II Salopard deuxième . Dat is tamelijk oneerbiedig. Wat niet belet dat de Franstalige socialisten vandaag de grootste aanhangers van het koningshuis zijn.''

 

Vlaming of Belg?

,,Beide. Ik ben Belg en vind ons systeem goed, want democratisch goedgekeurd. Maar ik woon in het Vlaamse landgedeelte, dus ben ik ook Vlaming. Veel mensen hebben geen enkel probleem met die tweespalt tussen Vlaming en Belg zijn. Alleen de nationalisten zeggen dat je het een of het ander moet zijn.''

 

,,Vraag aan mensen waar ze zich thuis voelen, en je ziet wat ik het lasagnemodel noem. Verschillende lagen die mensen kennen. De straat waar ze wonen, de wijk, de stad, de provincie, Vlaanderen, België, Europa Dat zijn allemaal niveaus die door elkaar lopen. Het ene sluit het andere niet uit.''

 

,,Afhankelijk van de situatie waarin we verkeren, primeert de ene of de andere laag. Dat heeft te maken met het zeer hoge pragmatische gehalte van de Belgen. Met de Olympische spelen zijn we Belg. Is er een parkeerprobleem in onze straat, dan zijn we buurtbewoner. Gaat het over de sociale zekerheid, dan zijn we in de eerste plaats Vlaming.''

 

Geen baksteen in de maag

 

Even testen of je een echte Belg bent. Bierdrinker?

,,Ik ben een wijndrinker. Ook dat is zeer Belgisch. Als ik me niet vergis, drinken Belgen per hoofd meer wijn dan de Fransen.''

 

Frieten?

,,Meestal in periodes waarin ik weer geen eten in huis heb. Al is het niet zo dat ik drie keer per week frieten ga halen. Frietkoten zijn later open dan restaurants en dat is heel interessant. (lacht) . Friet van het frietkot eet ik altijd met tartaar en bitterballen.''

 

Chocolade?

,,Ik ben een fervent liefhebber van zwarte chocolade. Ik zie trouwens dat je het chocolaatje bij je koffie hebt laten liggen. Mag ik? (lacht) . Ik vind het zeer jammer dat Europa toelaat dat het cacaogehalte in chocolade lager mag. Laatst moest ik op bezoek en ik had pralines gekocht. Het bezoek ging niet door en ik heb die doos pralines in één avond opgevreten. Ik kan er niet afblijven.''

 

Een baksteen in de maag?

,,Een huis bouwen vind ik een vreemde ambitie. Zeker in België, waar al zo weinig plaats is en waar zoveel oude huizen leeg staan. Die baksteen van de Belgen dateert pas van na de Tweede Wereldoorlog. Vooral de christen-democraten wilden dat iedereen een huis bouwde, en dat om twee redenen. Ten eerste, om op het platteland te gaan wonen, want de stad was een oord van verderf. Ten tweede, om iedereen een stukje eigendom te geven. Wie eigendom heeft, voert geen revolutie. Je hangt er aan vast.

 

Belastingen ontduiken?

,,Daar ben ik te bang voor. Ik denk niet dat ik dat doe. (lacht) Toch niet op systematische wijze. Ik probeer zo weinig mogelijk belastingen te betalen maar dat lukt me niet zo goed. Ik ben heel slecht met geld. Kwestie van slordigheid. Ik raak altijd papiertjes kwijt en zo. Hulp? Ik woon alleen. Eigenlijk heb ik dringend een secretaresse nodig. Zal ik de gewenste maten opgeven?'' (lacht)

 

,,Geef mij maar Paola''

 

Belg of Nederlander?

,,Belg. Ik heb ooit twee jaar aan de universiteit van Rotterdam gewerkt en dan zie je een paar clichés bewaarheid worden. Ze wonen krap, eten slecht en verliezen ontzettend veel tijd met vergaderen. Anderzijds is er in Nederland veel meer overleg, soms iets te veel. Zeker in werkrelaties wordt er minder gedicteerd.''

 

Republiek of monarchie?

,,Als voorstander van democratie ben ik een republikein. Mensen doen daar vaak flauw over. Ik ben voor de republiek maar niet voor België want dat is een verdeeld land. België kan net zo goed met een republiek leven. Maar dat is geen urgent probleem.''

 

Fabiola of Paola?

,,Geen van beide Doe maar Paola. Ze heeft een bepaalde graad van lichtzinnigheid, waarmee ik joie de vivre bedoel, en ik ben een grote voorstander van levensvreugde. Jammer dat ze zo slecht Nederlands spreekt.''

 

Dehaene of Verhofstadt?

,,Toen ze een tandem vormden, was dat weer zo'n typisch voorbeeld van het Belgische compromis. Beiden zijn no-nonsensefiguren. Je weet wat je aan hen hebt. Het paarse experiment was interessant. Heel heilzaam voor de politiek, de Belgen, de christen-democraten en zeker voor de Vlamingen. Het vastgeroeste denken in clichés werd doorbroken.''

 

Dedecker of Coveliers?

,,Als ik dan toch tussen de pest en de cholera moet kiezen (lacht) : Coveliers. Beide figuren staan politiek mijlenver van me vandaan maar Coveliers heeft nog een bepaalde vorm van ironie. Dedecker is mij te populistisch en arrogant. Hij is de exponent van een harde ideologie die me bang maakt en waar ik zeker niet gelukkig mee ben.''

 

Belgische politici apen Amerikanen na

 

Splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde?

,,De Raad van State heeft gezegd dat er iets moet gebeuren met de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde. Ik respecteer dat, maar het is een opgeklopt symbooldossier geworden. Als je de band tussen de Vlamingen in de rand rond Brussel en de Vlamingen in Brussel doorknipt, kunnen die laatste het lastiger krijgen. Ik heb daar nog geen echte oplossing voor gehoord en ben benieuwd naar de uitkomst.''

 

Op het einde van het boek voorspel je het einde van België.

,,België zal, op lange termijn, niet overleven. De staat, zoals we die nu kennen, zal overal verdwijnen. Als je ziet hoeveel bevoegdheden de lidstaten al aan Europa hebben afgestaan. Dat heeft te maken met de globalisering van de wereld. Alles raakt verstrengeld.''

 

,,Wat komt er in de plaats van de staten? Andere vormen van samenwerking en bestuur, vooral van pragmatische aard. Zoals Noord-Frankrijk en West-Vlaanderen nu al over de grenzen heen concreet samenwerken, meestal in ecologische zin. Ik heb het over een zeer brede ontwikkeling, niet over de Vlaamse staat waar de separatisten het over hebben. Vandaag een eigen Vlaamse staat nastreven, is even zinloos als een dinosaurus opnieuw tot leven willen wekken. Dat zou toch maar een lege doos zijn.''

 

Een van de besluiten van je boek:Er tekent zich een spookbeeld af waarin partijen worden gerund door anonieme technocraten, die in de verkiezingsstrijd kandidaten inhuren om hun programma aan de kiezers te slijten, zoals tv-producers showbizzsterren inhuren om hoge kijkcijfers te scoren.

,,Ik ben nogal geschrokken van de evolutie van de jongste vijf jaar. In de verkiezingen zijn het altijd dezelfden die overal aanwezig zijn. Ze staan op verschillende lijsten. Ze laten zich verkiezen voor een mandaat dat ze toch niet zullen opnemen. Dat is kiezersbedrog. Niet zozeer het partijprogramma maar de personen zijn de inzet van de verkiezingen geworden.''

 

,,Partijen hebben almaar minder leden. De inbreng van de basis wordt kleiner. De top, de technocraten en spindoctors tekenen een soort designpolitiek uit. Als die trend zich verder zet, belanden we in Amerikaanse toestanden. Twee partijen die in wezen niet veel van elkaar verschillen zodat er geen echte keuze meer is.''

De Koninklijke Commissie voor Geschiedenis




07:14 Gepost door Jantje de Belg | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.